In Adieu God? voert Tijs van den Brink gesprekken met kerkverlaters. Hij wil van religieus opgevoede BN’ers graag weten waarom ze de kerk verlieten en of ze daarmee los kwamen van God.
Het boek Adieu God is een gesprek over redenen om God vaarwel te zeggen. Daar zijn goede redenen voor, maar misschien zijn ze minder goed dan je in eerste instantie zou denken.
Het blijft een vreemd verhaal: een Joodse man die in het jaar 33 aan een kruis sterft en die een paar dagen later weer levend is. Je kunt je afvragen wat je daar nu mee moet als weldenkend mens. Opvatten als fictie? In dat geval gaat het wel om goed gedocumenteerde fictie. Dat weten weinig mensen. Er heerst een Dan Brown-achtig idee dat de kerk dit soort verhalen een aantal eeuwen na Jezus’ optreden op papier heeft gezet. Dat is echter niet waar.
Lees verder in de Volkskrant
‘Wij zijn ons brein’, zei Dick Swaab. ‘Nee’, zei Herman van Praag, ‘wij zijn onze geest’. En daar begon tijdens het Jacobidebat van 18 januari een discussie tussen twee slimme mannen, die langs elkaar heen praatten. Ze leken op de twee koningskinderen uit het Oudnederlandse liedje.
Er waren twee koningskind’ren
die hadden elkander zo lief
zij konden bijeen niet komen
het water was veel te diep
Voor Swaab en van Praag is er wel hoop. Ze kunnen bij elkaar komen als ze een brug slaan door de juiste taal te spreken. Ze zullen het dan waarschijnlijk niet eens worden, maar ze praten dan niet meer langs elkaar heen. Continue reading
Vandaag de dag trekt een nieuw soort atheïst de aandacht in het publieke debat. We hadden al de boze atheïst die geërgerd betoogt dat God echt niet bestaat en dat ieder weldenkend mens nu eindelijk eens moet stoppen met geloven. Iemand als Richard Dawkins is er het prototype van. Maar tegenwoordig is er – verrassend genoeg – ook de ontroostbare atheïst.
Lees verder in de Volkskrant
De gedachte dat wetenschap God tot een overbodige hypothese maakt, is een mythe.
Voor weldenkende mensen zou het afscheid van God onvermijdelijk zijn. Wij weten immers dat wij ons brein zijn, zoals hersenonderzoeker Swaab ons heeft geopenbaard, en dat alles in de werkelijkheid te herleiden is tot materiële processen. Wij hebben een wetenschappelijk wereldbeeld en de wetenschap botst met het godsgeloof. Sterker nog, de wetenschap maakt God tot een overbodige hypothese.
Lees verder in de Volkskrant
‘Red de psychologie uit de klauwen van de hersenonderzoekers.’ Zo kopte NRC Handelsblad (12/2/11) bij een opinieartikel van klinisch psycholoog Jan Derksen. Derksen voert daarin een pleidooi om het functioneren van de menselijke geest niet te reduceren tot processen in de hersenen. Zijn klacht is dat hersenonderzoekers als Dick Swaab niet begrijpen ‘dat biologie en fysiologie noodzakelijke, maar nooit voldoende voorwaarden zijn voor psychologisch functioneren.’ Psychologen moeten daarom in hun vak het diagnosticeren en beïnvloeden van psychologische processen niet laten wegdrukken door empirisch onderzoek van het brein.
Het is natuurlijk niet alleen de menselijke geest die door sommige hersenonderzoekers wordt gereduceerd tot processen in ons brein. Ook zaken als liefde of religieuze ervaringen treft dat lot. Wij zijn ons brein. Er is in onze werkelijkheid ook niets anders dan dat wat je zintuiglijk kunt onderzoeken. Er is geen hogere werkelijkheid. In deze beleving van de wereld is geen ruimte meer voor God en godsgeloof. Continue reading
Uiteindelijk kom je alleen bij God uit als hij je aanraakt en overtuigt. Daar kan heel wat redeneren en zoeken aan vooraf gaan. De aanraking kan overigens best gaan via dat zoeken en redeneren. Maar uiteindelijk komt de overtuiging dat God er is en dat hij de moeite waard is ‘van de andere kant.’ Je wordt overtuigd. Deze bewering in Adieu God ontlokt bij een aantal christelijke lezers de opmerking ‘Dat is dus uitverkiezing!’ Continue reading
Beluister het interview met Andries Knevel over Adieu God in het programma Andries Radio op
Radio 5.
Op zondag 19 december ging ik in gesprek bij Schepper&Co met Yko van der Groot op Radio 5. Dit gesprek is na te luisteren via de site van de NCRV. Het begint bij 01:02:38.
Als je afscheid neemt van de persoonlijke God van het christelijk geloof kan de Bijbel een waardevol boek blijven. De Bijbel is dan vooral inspirerend omdat ze ons laat zien wie wij mensen zijn en hoe mensen met levensproblemen zijn omgegaan. Om zulke inspiratie te vinden, hoef je niet aan te nemen dat de verhalen geheel of gedeeltelijk echt gebeurd zijn. The Lord of the Rings kan je ook inspireren tot zelfopoffering of heldendaden, zonder dat Frodo Baggins echt heeft bestaan.
Zo lezend, is God geen reële werkelijkheid, maar eerder een romanfiguur, waarop mensen dingen projecteren van zichzelf. Dat is wat Boris van der Ham betoogde in het debat over Adieu God. Volgens hem doet het er ook niet toe of verhalen echt gebeurd zijn. God wordt opgevat als een figuur die ons van alles vertelt over menselijke opvattingen, dromen en verlangens.
Laat ik eerst zeggen dat ik denk dat dit inderdaad goed mogelijk is. Continue reading
